Heinz Engelhardt werd geboren op 9 februari 1944 in Angerapp. Tijdens zijn schooltijd was hij lid van de FDJ, de GST, de DTSB en de Duits-Sovjet Vriendschapsvereniging (DSF).

Na zijn middelbareschooldiploma in 1962 ging Engelhardt werken bij de MfS in Karl-Marx-Stadt. In hetzelfde jaar sloot hij zich aan bij de SED. Van 1968 tot 1974 volgde hij een afstandsonderwijsopleiding aan de MfS-hogeschoolin Potsdam-Eiche, waar hij afstudeerde in de rechten. In 1970 werd Engelhardt hoofd van de afdeling Reizen en Toerisme van het MfS-districtsbestuur Karl-Marx-Stadt. In 1971 werd hij hoofd van het districtsbureau Reichenbach en in 1976 hoofd van afdeling XX, verantwoordelijk voor "Staatsapparaat, Cultuur, Kerken en het verzet" binnen het districtsbestuur Karl-Marx-Stadt. Engelhardt werd in 1984 hoofd van het districtsbureau Karl-Marx-Stadt.

In juni 1986 werd Engelhardt "Offizier für Sonderaufgaben in der Bezirksverwaltung Frankfurt (Oder)" en begon hij zich voor te bereiden op zijn nieuwe rol als toekomstig hoofd daarvan. Op 22 januari 1987 werd hij door minister Erich Mielke voorgesteld als hoofd van de BV. Kort daarna werd hij lid van de districtsleiding van de SED en bevorderd tot generaal-majoor.

Na het ontslag van de regering-Stoph op 7 november 1989, besloot de nieuwe regering onder leiding van Hans Modrow op 17 november 1989 het "Ministerium für Staatssicherheit" om te vormen tot het "Amt für Nationale Sicherheit" (AfNS).

Erich Mielke werd opgevolgd door Wolfgang Schwanitz. Hij stelde Engelhardt voor als zijn plaatsvervanger. Als plaatsvervangend hoofd van de AfNS en hoofd van de nieuwe Dienst "Verfassungsschutz", was het de bedoeling dat Engelhardt vanaf december 1989 een moderne binnenlandse inlichtingendienst zou opzetten. Schwanitz - die het plan had om IM's (informele medewerkers) in te zetten bij de burgercomités - werd met verlof gestuurd op 14 dezember 1989 en op 11 januari 1990 ontslagen. 

Engelhardt was heel kort zijn opvolger. Op 15 januari 1990 kreeg hij de opdracht van minister-president Modrow om het staatszekerheidapparaat te ontbinden. Na het aantreden van minister-president Lothar de Maizière op 12 april 1990, bleef hij aan tot in mei als adviseur. Toen werd hij ontslagen.

Natte handtekeningen