I 012 Scharnhorst-Orden
Beschrijving Oorkonden

Achtergronden

De Nationale Verdedigingsraad adviseert op 13 oktober 1965 positief over het instellen van de "Scharnhorst-Orden"; de ministerraad besluit daartoe op 17 februari 1966. In het "Gesetzblatt" van 1 maart 1966 werd dit besluit openbaar gemaakt. De medaille werd toegekend voor:
- buitengewone militaire prestaties;
- het leiding geven aan de troepen;
- een grote persoonlijke inzetbereidheid bij de vervulling van opdrachten tot bescherming van de DDR en versterking van de landverdediging;
- het verder ontwikkelen van de militaire wetenschap en techniek;
- versterken van de militaire banden met de socialistische broederlanden.
De medaille kon worden toegekend aan individuen en collectieven. Een persoon kon in de regel slechts een maal met deze medaille worden onderscheiden. Bij de toekenning van de medaille hoorde een oorkonde en een geldpremie van 5000 mark. De medaille werd op de linkerborst gedragen.
Van de "Scharnhorst-Orden" zijn 239 toekenningen bekend - daarmee is het een van de minst toegekende onderscheidingen van de DDR.
Orden die door de staat werden toegekend, konden ontnomen worden in geval van onwaardig gedrag, het verliezen van het DDR-staatsburgerschap en het bekend worden van nieuwe feiten nadat de orde was toegekend en die zouden hebben verhinderd dat de orde zou worden toegekend.
Op 20 februari 1990 maakte het "Gesetzblatt" het Staatsraadbesluit van 5 februari 1990 wereldkundig dat staatsorden tot nader order niet meer werden toegekend en dat het betalen van een eventueel daarmee verbonden premie werd gestaakt. Dit besluit had dus ook betrekking op de 'Scharnhorst-Orden". 

De afbeelding links is afkomstig uit het boek van Günther Tautz uit 1983; de afbeelding rechts is afkomstig uit een fotomapje van het nationale volksleger (NVA - Nationale Volksarmee).

Typen medailles
De goudkleurige medaille meet of 45,8 bij 42,3 mm of 46,0 bij 42,6 mm. De medaille heeft de vorm van een vijfpuntige ster met tussen de sterpunten steeds zeven stralen. Op de voorzijde staat een rond, blauw geëmailleerd vlak met daarin het portret van Gerhard Johann David von Scharnhorst (1755-1813). Onder het portret staan twee gekruiste dolken. Om het blauwe vlak staat een witte rand. De achterzijde van de medaille is glad. De medaille wordt aan een blauw vijfhoekig lintje gedragen, waarin twee gele banden zijn verwerkt. Het rechthoekige draagteken heeft dezelfde vorm. In metaal is daarop een klein portret van Gerhard Johann David von Scharnhorst aangebracht.

Publicatie Neues Deutschland, 2 maart 1966
In de SED-partijkrant "Neues Deutschland" werd aandacht besteed aan het toekennen van de eerste "Scharnhorst-Orden" ter gelegenheid van het 10-jarig jubileum van de NVA - het leger van de DDR. Walter Ulbricht - de voorzitter van de Staatsraad - reikte de medailles uit aan Armeegeneral Heinz Hoffmann (minister van Nationale verdediging) en Admiral Waldemar Verner (plaatsvervangend minister van Nationale Verdediging). Dit bericht staat op pagina 1 van de krant. Pagina 2 bevat een foto van de nieuwe orde en het bericht dat een aantal militairen worden onderscheiden met "Vaterländischer Verdienstorden" in Silber en Bronze. Ook werd een aantal bevorderingen gemeld, onder andere die van Heinz Keßler - de latere minister van Nationale verdediging - tot Generaloberst.

012 Scharnhorst-Orden oorkonden
Bronnen
Frank Bartel, Auszeichnungen der Deutschen Demokratischen Republik von der Anfängen bis zur Gegenwart, Berlin 1979, p.108.
Frank Bartel, DDR Spezialkatalog 1949-1990 Band I, Staatliche Auszeichnungen, Berlin, 2003, p.16-17.
Diedrich, Torsten e.a. (red.) Handbuch der bewaffneten Organe der DDR, Augsburg: Weltbild, 2007, p. 113.
Klaus H. Feder, Militärische Orden der Deutschen Demokratischen Republik, Berlin, 2011.
Klaus H. Feder & Uta Feder, Auszeichnungen im Ministerium für Staatssicherheit der DDR, Rosenheim 1996, p.120-129.
Froh, Klaus & Rüdiger Wenzke, Die Generale und Admirale der NVA. Ein biographisches Handbuch. Berlin, 2007.
Günther Tautz, Orden und Medaillen. Staatliche Auszeichnungen der Deutschen Demokratischen Republik, Leipzig, 1983, p.116, 175.
Rüdiger Wenzke, Nationale Volksarmee, Die Geschichte. Bucher Verlag, 2014, p.90.